Zgaga, której nie leczą leki. Kiedy operacja refluksu (fundoplikacja) jest najlepszym rozwiązaniem?

Przewlekła zgaga i pieczenie w klatce piersiowej nie ustępują po lekach? Sprawdź, na czym polega laparoskopowa operacja antyrefluksowa (fundoplikacja) i kiedy warto zgłosić się do chirurga.

Ciągłe pieczenie za mostkiem, kwaśne odbijanie, chrypka po przebudzeniu czy suchy kaszel – to codzienność milionów osób zmagających się z chorobą refluksową przełyku (GERD). Większość pacjentów rozpoczyna leczenie od modyfikacji diety i przyjmowania inhibitorów pompy protonowej (IPP). Co jednak w sytuacji, gdy leki przestają działać, objawy nawracają natychmiast po ich odstawieniu lub w gastroskopii stwierdzono dużą przepuklinę rozworu przełykowego?

Odpowiedzią nowoczesnej medycyny jest chirurgia małoinwazyjna górnego odcinka przewodu pokarmowego (foregut).

Czym jest przepuklina rozworu przełykowego i dlaczego leki nie zawsze wystarczą?

W prawidłowych warunkach żołądek znajduje się w jamie brzusznej, a od klatki piersiowej oddziela go przepona. Przełyk przechodzi przez niewielki otwór w przeponie – rozwór przełykowy.

Gdy mięśnie i więzadła wokół tego otworu ulegają osłabieniu, górna część żołądka przemieszcza się ku górze, do klatki piersiowej. Powstaje przepuklina rozworu przełykowego. Dochodzi wówczas do uszkodzenia naturalnej bariery antyrefluksowej (dolnego zwieracza przełyku). Leki zobojętniające mogą zmniejszyć kwasowość soku żołądkowego, ale nie cofną defektu anatomicznego – treść pokarmowa nadal mechanicznie cofa się do przełyku, prowadząc do przewlekłych stanów zapalnych, a nawet zmian przednowotworowych (przełyk Barretta).

Kiedy należy rozważyć leczenie operacyjne?

Wskazania do konsultacji chirurgicznej w kierunku leczenia operacyjnego obejmują:

• Brak satysfakcjonującej poprawy pomimo stosowania maksymalnych dawek leków.
• Nietolerancję lub występowanie skutków ubocznych po długotrwałym przyjmowaniu IPP.
• Współistnienie anatomicznej przepukliny rozworu przełykowego.
• Pozaprzełykowe objawy refluksu: nawracające zapalenia krtani, oskrzeli, napady astmy wywołane aspiracją treści żołądkowej, niszczenie szkliwa zębów.
• Chęć rezygnacji ze stałego, wieloletniego przyjmowania farmakoterapii przez młodych pacjentów.

Na czym polega laparoskopowa fundoplikacja?

Złotym standardem zabiegowym jest fundoplikacja laparoskopowa (np. metodą Nissena lub Toupeta):

1. Dostęp małoinwazyjny: Zabieg wykonuje się przez 4–5 drobnych nacięć powłok brzusznych (5–10 mm), wprowadzając kamerę HD i mikronarzędzia chirurgiczne.
2. Korekcja przepukliny: Żołądek zostaje sprowadzony do prawidłowej pozycji w jamie brzusznej, a rozwór przełykowy w przeponie zostaje zwężony za pomocą precyzyjnych szwów.
3. Utworzenie nowej zastawki: Z dna żołądka chirurg formuje wokół dolnej części przełyku elastyczny mankiet („kołnierz”), który wzmacnia barierę i mechanicznie zapobiega cofaniu się kwasu i treści pokarmowej.

Rekonwalescencja i powrót do formy

Dzięki technice laparoskopowej uraz tkanek jest minimalny. Większość pacjentów wstaje z łóżka już kilka godzin po operacji, a hospitalizacja trwa zazwyczaj od 1 do 2 dni. Dolegliwości bólowe są niewielkie, a uczucie pieczenia i zgagi ustępuje najczęściej natychmiast po wybudzeniu z narkozy. Przez pierwsze tygodnie kluczowe jest przestrzeganie zaleceń dietetycznych (dieta półpłynna i papkowata), co pozwala na bezpieczne wygojenie się nowo uformowanej zastawki.

Konsultacja specjalistyczna: Kwalifikacja do operacji antyrefluksowej wymaga dokładnej diagnostyki czynnościowej (gastroskopia, manometria przełyku, 24-godzinna pH-metria). Zapraszam na konsultacje w Gdańsku, Kartuzach i Olsztynie.